NEWSLETTER INSTYTUTU LITERACKIEGO
I FUNDACJI KULTURY PARYSKIEJ
WIELKANOC
KWIECIEŃ 2026
130. ROCZNICA URODZIN JÓZEFA CZAPSKIEGO Rok 2026 został ustanowiony przez Sejm RP Rokiem Józefa Czapskiego -malarza, pisarza, krytyka i współtwórcy paryskiej „Kultury”. Z tej okazji w wielu miejscach w Polsce i we Francji planowanych jest wiele wydarzeń. W naszym portalu jest mnóstwo materiałow autorstwa J. Czapskiego - teksty i fotografie obrazy, filmy, w których Czapski występuje itd. Gorąco polecamy bardzo obszerny wybór jego tekstów drukowanych w „Kulturze”, poświęconych bądź sprawom publicznym, ważnym, aktualnym, bądź kwestiom artystycznym, które były dlań niemniej istotne. Trzeba podkreślić i zwrócić z całą mocą uwagę zwłaszcza tym, poznającym dopiero życie i twórczość Józefa Czapskiego, że był on jednym z naszych najważniejszych świadków historii XX wieku. Człowiekiem niestrudzenie, przez całe swe długie życie walczącym o prawdę i pamięć o żołnierzach zamordowanych w Katyniu. Głoszenie prawdy o tej zbrodni, ukrywanej i fałszowanej przez dziesięciolecia, było jego najważniejszą, życiową misją. Pamiętajmy o Józefie Czapskim, też dlatego że był uosobieniem dobra, uroczym człowiekiem i przyjacielem ludzi. Na fot. Józef Czapski w ogrodzie pierwszej siedziby Instytutu Literackiego przy av. Corneille w Maisons-Laffitte. Koniec lat 40. lub początek lat 50. XX w., fot. Henryk Giedroyc.
KONFERENCJA W SENACIE R. P. W ramach obchodów Roku Jerzego Giedroycia w Senacie R.P. przy współpracy Centrum Jerzego Giedroycia Uniwersytetu Łódzkiego, odbędzie się konferencja pt. „Dorobek intelektualny Instytutu Literackiego w Paryżu”. Czas:20 kwietnia 2026 roku o g. 10.30. Miejsce: gmach Senatu RP.
W PORTALU W dziale Tematy udostępniamy tekst autorstwa Veroniki Durin-Hornyk Kolegium Wolnej Europy poświęcony inicjatywie powołania uniwersytetu dla emigrantów.
Też w Tematach, w zakładce poświęconej twórczości naszych stażystów, pojawiły się dwa teksty studentów, którzy odbyli praktyki w naszym archiwum. To tekst o inicjatywie przyznania Nagrody Nobla białoruskiemu pisarzowi Wasilijowi Bykauowi oraz tekścik poświęcony widokówkom, które przez lata przysyłano do Instytutu Literackiego.
NOWE KSIĄŻKI Nakładem lubelskiego Wydawnictwa KUL ukazał się tom Piętno obcości. Szkice o literaturze emigracyjnej, autorstwa Pawła Panasa.
Autor podejmuje problemy wygnańczej tożsamości ujmowanej z różnych perspektyw, sporo miejsca poświęca ludziom związanym z Instytutem Literackim i Kulturą.
Przypominamy przy okazji 130. rocznicy urodzin Józefa Czapskiego, że niedawno, nakładem Więzi i Instytutu Dokumentacji i Studiów nad Literaturą Polską ukazał się drugi tom korespondencji Jerzego Giedroycia i Józefa Czapskiego (1949-1951), zaś wwydawnictwie Próby ukazał się tom listów Józefa Czapskiego i Wojciecha Karpińskiego.
Korespondencja rozpoczyna się w roku 1965 i kończy niedługo przed śmiercią artysty. Listy układają się w rozległą chronologię życia Czapskiego opatrzoną komentarzami, swoisty rodzaj autobiografii niedostępnej gdzie indziej.
Nakładem Instytutu Europy Środkowej, w serii Biblioteka IEŚ, ukazał się esej Jana Józefa Lipskiego „Dwie ojczyzny, dwa patriotyzmy” ze wstępem Jarosława Kurskiego. Tekst został opublikowany na łamach „Kultury” w numerze 10/409 z 1981 r., i był przedrukiem za NOW-ą z czerwca 1981 r. Tekst do dziś pozostaje jednym z najważniejszych głosów w debacie o polskiej tożsamości, odpowiedzialności i kształcie patriotyzmu.
Też nakładem IEŚ ukazał się wybór tekstów Juliusza Mieroszewskiego pt. „Materiały do refleksji”. Publikację opracował i opatrzył wstępem prof. Rafał Habielski.
Książki są dostępne wyłącznie przez www.ies.lublin.pl.
X. EDYCJA KONKURSU IM. WOJCIECHA SIKORY Trwa X. Edycja Konkursu Stowarzyszenia Instytut Literacki Kultura i Fundacji Kultury Paryskiej im. Wojciecha Sikory na najlepsze prace doktorskie i magisterskie, związane tematycznie z historią i dorobkiem Instytutu Literackiego w Paryżu. Autorów prac bardzo zachęcamy do wzięcia udziału, opiekunów naukowych i wszystkich, którym leży na sercu rozwój badań nad historią Instytutu Literackiego prosimy o jak najszersze udostępnianie informacji o Konkursie. Prace obronione w latach 2025-2026 mogą być nadsyłane do końca 2026 roku. Regulamin konkursu znajduję się TUTAJ
JAK DOJECHAĆ
W Maisons-Laffitte zatrzymują się pociągi linii RER A (np. z Châtelet–Les Halles) i linii L (z dworca Saint-Lazare). Rozkłady jazdy oraz aktualną sytuację (remonty, awarie, strajki) można sprawdzić na stronie ratp.fr.
Ze stacji do domu Instytutu można podjechać autobusem linii 6 lub 2 (trzeba wysiąść na przystanku Rue de Romilly). Z dworca idzie się ok.15-20 min. Adres: 91 av. de Poissy, Le Mesnil-le-Roi. Tel. +33 1 30 71 72 49.
Dom można zwiedzać codziennie (prócz weekendów) w g.10.30 -12.30 i od 14-17. koniecznie po wcześniejszym umówieniu wizyty.
NASZE PROJEKTY
Stowarzyszenie Instytut Literacki Kultura uzyskało dofinansowanie ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu rządowego Wspieranie Archiwów, Bibliotek i Muzeów poza Krajem 2026 na zadanie pn. Instytut Literacki KULTURA - opieka i popularyzacja zbiorów. W ramach zadania realizowane będą m.in.: działania z zakresu konserwacji i zabezpieczenia zbiorów, digitalizacji, prace wydawnicze oraz udostępniania zbiorów w portalu www.kulturaparyska.com.
Całkowita wartość projektu: 1 182 500,00 zł
Całkowita kwota dofinansowania: 1 182 500,00 zł
WSPIERAJ KULTURĘ!
Nieustająco przypominamy, że poprzez stronę główną naszego portalu, za pomocą klawisza Wpłać na „Kulturę” można zasilić budżet Fundacji Kultury Paryskiej.
Mechanizm Przelewy 24 jest prosty w obsłudze, wpłat można dokonywać przelewem, Blikiem lub kartami płatniczymi.
Apelujemy o datki, które zostaną przeznaczone na opiekę i rozwój naszego archiwum. Regulamin przekazywania i przyjmowania darowizn przez Fundację Kultury Paryskiej
KONTO FUNDACJI KULTURY PARYSKIEJ I ADRES
mBank: 52114020040000360279150389
adres siedziby: FUNDACJA KULTURY PARYSKIEJ
ul. Henryka Siemiradzkiego 21/1
31-137 Kraków
W razie pytań prosimy o kontakt: kultura@kultura.fr
RODO
Fundacja Kultury Paryskiej jest administratorem Państwa danych osobowych wykorzystywanych w celu przesyłania niniejszego newslettera.
Pełna informacja RODO znajduje się na kulturaparyska.com, w zakładkach: Regulamin Polityka bezpieczeństwa Klauzula informacyjna dla Użytkownika
Rok 2026 został ustanowiony przez Sejm RP Rokiem Józefa Czapskiego -malarza, pisarza, krytyka i współtwórcy paryskiej „Kultury”. Z tej okazji w wielu miejscach w Polsce i we Francji planowanych jest wiele wydarzeń. 
W ramach obchodów Roku Jerzego Giedroycia w Senacie R.P. przy współpracy Centrum Jerzego Giedroycia Uniwersytetu Łódzkiego, odbędzie się konferencja pt. „Dorobek intelektualny Instytutu Literackiego w Paryżu”. Czas: 20 kwietnia 2026 roku o g. 10.30. Miejsce: gmach Senatu RP.
Nakładem lubelskiego Wydawnictwa KUL ukazał się tom Piętno obcości. Szkice o literaturze emigracyjnej, autorstwa Pawła Panasa.
Przypominamy przy okazji 130. rocznicy urodzin Józefa Czapskiego, że niedawno, nakładem Więzi i Instytutu Dokumentacji i Studiów nad Literaturą Polską ukazał się drugi tom korespondencji Jerzego Giedroycia i Józefa Czapskiego (1949-1951), zaś w wydawnictwie Próby ukazał się tom listów Józefa Czapskiego i Wojciecha Karpińskiego. 
Nakładem Instytutu Europy Środkowej, w serii Biblioteka IEŚ, ukazał się esej Jana Józefa Lipskiego „Dwie ojczyzny, dwa patriotyzmy” ze wstępem Jarosława Kurskiego. Tekst został opublikowany na łamach „Kultury” w numerze 10/409 z 1981 r., i był przedrukiem za NOW-ą z czerwca 1981 r. Tekst do dziś pozostaje jednym z najważniejszych głosów w debacie o polskiej tożsamości, odpowiedzialności i kształcie patriotyzmu.
